Nipah Virüsü - Dr. Öğr. Üyesi Meltem ÖNER KARAÇAY

Nipah virüsü (NiV), hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonotik) bir virüstür ve ayrıca kontamine olmuş gıdalar yoluyla veya insanlar arasında doğrudan bulaşabilir. Enfekte olmuş kişilerde, asemptomatik (subklinik) enfeksiyondan akut solunum yolu hastalığına ve ölümcül ensefalite kadar çeşitli hastalıklara neden olur. Nipah virüsü Asya'da yalnızca birkaç bilinen salgına neden olsa da, çok çeşitli hayvanları enfekte etmekte ve insanlarda ciddi hastalıklara ve ölümlere yol açarak halk sağlığı açısından bir endişe kaynağı oluşturmaktadır. Bulaşma Sadece hayvanlardan bulaşmıyor. WHO'ya göre Nipah virüsü enfeksiyonu, domuzlar ve meyve yarasaları gibi hayvanlardan insanlara bulaşan "zoonotik bir hastalık". Nipah virüsü ayrıca kontamine olmuş yiyecekler ve enfekte bir kişiyle temas yoluyla da bulaşabiliyor. Asya'nın bazı bölgeleri, özellikle Bangladeş ve Hindistan, neredeyse her yıl bu virüsle ilgili salgınlara sahne oluyor. Geçmiş enfeksiyonların en olası kaynağı, enfekte meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kirlenmiş meyvelerin veya meyve ürünlerinin (örneğin çiğ hurma suyu) tüketilmesi. Belirtiler ve semptomlar İnsanlarda görülen enfeksiyonlar, asemptomatik enfeksiyonlardan akut solunum yolu enfeksiyonlarına (hafif, şiddetli) ve ölümcül ensefalite kadar değişmektedir. Enfekte olan kişilerde başlangıçta ateş, baş ağrısı, miyalji (kas ağrısı), kusma ve boğaz ağrısı gibi belirtiler görülür. Bunu baş dönmesi, uyuşukluk, bilinç değişikliği ve akut ensefaliti gösteren nörolojik belirtiler takip edebilir. Bazı kişilerde atipik zatürre ve akut solunum yetmezliği de dahil olmak üzere ciddi solunum problemleri de görülebilir. Şiddetli vakalarda ensefalit ve nöbetler meydana gelir ve 24 ila 48 saat içinde komaya yol açar. Kuluçka süresinin (enfeksiyondan semptomların başlangıcına kadar geçen süre) 4 ila 14 gün arasında değiştiği düşünülmektedir. Bununla birlikte, 45 güne kadar uzanan bir kuluçka süresi de bildirilmiştir. Akut ensefaliti atlatan çoğu kişi tamamen iyileşir, ancak hayatta kalanlarda uzun süreli nörolojik sorunlar bildirilmiştir. Hastaların yaklaşık %20'sinde nöbet bozukluğu ve kişilik değişiklikleri gibi kalıcı nörolojik sonuçlar kalır. İyileşen az sayıda kişide ise daha sonra nüks veya gecikmiş başlangıçlı ensefalit gelişir. Vaka ölüm oranı %40 ile %75 arasında tahmin edilmektedir. Bu oran, yerel epidemiyolojik gözetim ve klinik yönetim olanaklarına bağlı olarak salgına göre değişiklik gösterebilir. Tedavi Şu anda Nipah virüsü enfeksiyonuna özgü herhangi bir ilaç veya aşı bulunmamaktadır, ancak DSÖ Nipah'ı DSÖ Araştırma ve Geliştirme Planı için öncelikli bir hastalık olarak belirlemiştir. Şiddetli solunum ve nörolojik komplikasyonların tedavisi için yoğun destekleyici bakım önerilmektedir.